Wiesz jakie są różnice pomiędzy różnymi rodzajami umów? Porównanie umowy o pracę i umów cywilnoprawnych.

utworzone przez | Gru 20, 2018

Umowa zlecenie

Pracodawca powinien mieć świadomość, że umowa zlecenie nie może stanowić zamiennika umowy o pracę, a o podstawie zatrudnienia decyduje charakter czynności wykonywanych w pracy. Podstawą umowy cywilnoprawnej jest wskazanie stron tejże umowy. W przypadku osób fizycznych należy podać: imię i nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, imiona rodziców, numer dokumentu tożsamości oraz numer PESEL. Jeśli dana osoba prowadzi działalność gospodarczą, wówczas należy wskazać jej nazwę oraz numer NIP, dołączając odpis zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast w przypadku umów zawieranych pomiędzy spółkami należy podać nazwę spółki, adres siedziby, numer wpisu do KRS, a także dane osoby, która została upoważniona do jej reprezentowania.

W umowie należy sprecyzować czynności, jakie ma do wykonania zatrudniony, określić zakres współpracy między stronami oraz obowiązki zleceniodawcy i zleceniobiorcy. Ważnym elementem takiej umowy jest także uwzględnienie narzędzi, czy też materiałów, które zostaną dostarczone do prawidłowego wykonania zlecenia. Zwyczajowo dopuszcza się możliwość wyznaczenia osoby trzeciej na zastępstwo zleceniobiorcy.

Umowa musi określać czas trwania zlecenia, wysokość wynagrodzenia, termin płatności oraz sposób jego przekazania. W przypadku najczęstszej formy – przelewu na konto powinno się w umowie umieścić nr konta pracownika. Umowa powinna zostać sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. Na każdej z nich składane zostają podpisy zleceniodawcy i zleceniobiorcy.

Należy pamiętać, ze od 2017 roku wprowadzono nowe przepisy dotyczące umów-zleceń. Najważniejsza z nich to podniesienie minimalnej stawki godzinowej, która wynosi obecnie 13 zł brutto. Dotyczy to również sytuacji, kiedy dane zlecenie zobowiąże się wykonywać kilka lub więcej osób – każdy pracownik musi otrzymać wynagrodzenie nie mniejsze niż 13 zł brutto. Pozostałe modyfikacje zakładają, że: umowa musi zawierać informacje o wynagrodzeniu w przeliczeniu na stawkę godzinową; umowa musi zwierać liczbę godzin zamówionych u zleceniobiorcy, umowa musi także wskazywać metodę dokumentacji wykonywanych czynności (w formie zestawienia czasu ich wykonywania). Taką dokumentację pracodawca musi następnie przechowywać przez okres 3 lat od momentu, w którym stało się wymagane pierwsze wynagrodzenie.

Obowiązkowymi składkami w umowie-zleceniu są składki na: ubezpieczenie emerytalne, rentowne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczeniem zdrowotnym (obejmującym podstawową opiekę lekarską – ambulatoryjną i szpitalną) pracownik jest objęty od dnia zawarcia umowy i rozpoczęcia wykonywania zlecenia do dnia jej zakończenia bądź rozwiązania. Obowiązkowym rodzajem ubezpieczenia – o ile zlecenie jest wykonywane w miejscu prowadzenia działalności zleceniobiorcy – jest również ubezpieczenie wypadkowe. Ubezpieczenie chorobowe (dające pracownikowi wypłatę części wynagrodzenia za okres, w którym znajduje się on niezdolny do pracy z powodu choroby, ciąży i porodu lub choroby dziecka) jest natomiast dobrowolne i zaczyna obowiązywać po złożeniu odpowiedniego wniosku przez zleceniobiorcę. Należy jednak pamiętać, że jest ono odciągane od kwoty wynagrodzenia brutto, co skutkuje mniejszą kwotą wynagrodzenia netto.

Trzeba podkreślić, że zdarzają się przypadki – postępowania nieuczciwego, choć formalnie nie zabronionego prawem, więc niestety praktykowanego – „obchodzenia” kosztów związanych z podniesioną stawką minimalną. Otóż pracodawcy zmniejszają liczbę godzin pracy (np. do 5), za to wprowadzają oficjalnie trzygodzinną przerwę. Wówczas koszty pracy się nie zwiększają, zatrudniony przebywa cały czas w zakładzie pracy, a zleceniodawca ma go „pod ręką”.

Pracodawca, który zawarł z pracownikiem umowę-zlecenie, podczas gdy warunki zatrudnienia spełniają wszystkie kryteria umowy o pracę, dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Może zostać w związku z tym zmuszony do zapłacenia grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł.

Umowa o pracę

Cechą charakterystyczną zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jest wysokość kosztów, jakie w związku z tego typu umową ponosi pracodawca. Koszty związane z wynagrodzeniem pracownika to tylko 60% jego całościowych wydatków, a w 2017 roku wzrosła dodatkowo kwota składek do ZUS, co spowodowało zwiększenie kosztów pracodawcy o około 181 zł. Wynikało to podniesienia minimalnej stawki miesięcznego wynagrodzenia do 2000 zł brutto. Przy standardowej umowie o pracę daje to kwotę 1459,47 zł netto. W kolejnym roku (2018) rząd planuje podwyższenie stawki minimalnego wynagrodzenia do 2100 zł brutto.

Ponadto pracodawca musi liczyć się z obowiązkiem zapewnienia pracownikowi etatowemu: płatnego urlopu wypoczynkowego, urlopu i zasiłku chorobowego, urlopu i zasiłku macierzyńskiego, czy okresu wypowiedzenia.

Kodeks pracy wyróżnia cztery podstawowe rodzaje umów o pracę: na okres próbny, na czas określony (w tym umowa na zastępstwo), na czas wykonania określonej pracy, na czas nieokreślony. Jeżeli z treści umowy nie wynika, że została zawarta na wykonanie pracy w sprecyzowanym terminie, należy domniemywać, iż jest to umowa na czas nieokreślony.

Umowa na czas próbny może zostać zawarta na dowolny okres ustalony przez strony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące. Ten rodzaj umowy o pracę jest zawierany w celu zweryfikowania przydatności i umiejętności pracownika, a także zapoznania go ze specyfiką danego zakładu (miejsca) pracy. Umowa ta może zostać rozwiązana w dowolnym momencie przed końcem okresu próbnego bez podania przyczyny. Można ją zawrzeć z danym pracownikiem tylko raz; nie podlega przedłużeniu ani zawieszeniu.

Umowa na czas określony zawierana jest najczęściej na ustalony okres kalendarzowy. Jest podpisywana w celu wykonania zadań określonych w czasie lub w trakcie wzmożonego zapotrzebowania na dodatkowych pracowników; na podstawie tej umowy zatrudniani są również robotnicy sezonowi. Umowa ta wygasa po upływie okresu, na jaki została zawarta. Pracodawca umowę na czas nieokreślony może zawrzeć z danym pracownikiem dwukrotnie, kolejna trzecia umowa musi być już umową na czas nieokreślony. Warto jednak pamiętać, że za kolejną umowę uważa się zarówno tę zawartą bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniej, jak i następną zawartą w terminie nieprzekraczającym miesiąca. Umowę na czas określony zawartą po czasie dłuższym niż miesiąc traktuje się jako zawartą po raz pierwszy. Umowa o pracę na zastępstwo jest formą umowy na czas określony, przy czym może być rozwiązana zawsze z trzydniowym okresem wypowiedzenia. Okresem jej trwania jest czas usprawiedliwionej nieobecności (np. z powodu choroby) zastępowanego pracownika.

Umowa o pracę na czas wykonania określonej pracy jest zawierana na czas wykonywania przez zatrudnionego z góry określonych czynności, przykładowo budowy obiektu. Wówczas nie jest – jak w przypadku umów na czas określony – podawany dokładny termin ustania stosunku pracy. Data końca umowy zależy od zrealizowania powierzonych zadań. Tę formę zatrudnienia strony ustalają w przypadkach, kiedy precyzyjne określenie terminu zakończenia pracy nie jest możliwe.

Zarówno umowa na czas określony, jak i na wykonanie określonej pracy mogą być rozwiązane przy zwolnieniach grupowych bądź w razie upadłości lub likwidacji firmy pracodawcy.

Z punktu widzenia pracownika umowa o pracę na czas nieokreślony jest najkorzystniejszą fora zatrudnienia, stwarza bowiem najpełniejszą ochronę stosunku pracy. Zawierana jest między stronami bez określania terminu jej końca, a wypowiedzenie musi być ściśle uzasadnione. Za naruszenie przepisów kodeksu pracy i bezpodstawne rozwiązanie takiej umowy przewidziane są poważne sankcje. Umowa o pracę na czas nieokreślony jest też najchętniej widzianym przez banki dokumentem, poświadczającym stosunek pracy, przy udzielaniu kredytów itp.

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło bywa też nazywana – ze względu na specyfikę przedsięwzięć realizowanych na podstawie tego typu zatrudnienia – umową rezultatu. Jej istotą jest wykonanie czynności dających sprecyzowany rezultat, np. wytworzenie określonych przedmiotów, ich przeróbka czy naprawa. Mogą to być efekty zarówno materialne (np. wykonanie mebla, stworzenie rzeźby, napisanie książki, wykonanie ogrodzenia), jak i niematerialne (np. wykonanie projektu czy stworzenie logo firmy).

W przypadku umowy o dzieło nie obowiązuje forma wypowiedzenia. Można od niej natomiast odstąpić, przy czym wykonawca ma do tego prawo wyłącznie wówczas, gdy tworzenie dzieła wymaga współpracy zamawiającego, a ten odmawia współdziałania. Zamawiający natomiast ma możliwość odstąpienia od umowy w kilku sytuacjach: kiedy dzieło zawiera niemożliwe do usunięcia wady; kiedy wykonawca nie dotrzymuje terminów zlecenia i jest prawdopodobne, że nie ukończy całego dzieła w ustalonym czasie; kiedy wykonawca realizuje dzieło w sposób wadliwy i nie reaguje na uwagi zamawiającego; kiedy dzieło nie zostało ukończone.

Jeśli zamawiający odstępuje od mowy, ponieważ dzieło zostało wykonane wadliwie, może potrącić od wynagrodzenia odpowiednią część kosztów związanych z dokończeniem dzieła przez innego wykonawcę. Jeśli jednak odstępuje od umowy bez podania konkretnej przyczyny, wówczas ma obowiązek wypłaty całości ustalonego wynagrodzenia, ewentualnie pomniejszonego o koszty, które wykonawca zaoszczędził przez niedokończenie dzieła.

Podstawowym wyróżnikiem umowy o dzieło jest fakt, iż wykonawca jest pozbawiony prawa do ubezpieczenia emerytalnego, rentownego, zdrowotnego, chorobowego i wypadkowego (w ostatnich latach czynniki rządowe publicznie podnosiły jednak projekty oskładkowania tego rodzaju umów, sytuacja może więc wkrótce ulec zmianie). Umowa ta jest natomiast objęta podatkiem dochodowym. W przypadku kwoty do 200 zł brutto wynosi on 18% bez uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu. Jeśli kwota wynagrodzenia jest wyższa – podatek wynosi również 18%, ale zwiększa się po przekroczeniu rocznych dochodów o kwotę powyżej 85 538 zł – wynosi wówczas 32 %. W przypadku klasycznej umowy o dzieło stosuje się 20% kosztów uzyskania przychodu, natomiast w przypadku umowy z przeniesieniem praw autorskich – 50% kosztów uzyskania przychodu.

Tabela 1.Koszty zatrudnienia pracownika na podstawie umowy o pracę

Typ ubezpieczenia Składki opłacane przez pracodawcę Składki opłacane przez pracownika
Emerytalne 9,76 % 9, 76 %
Rentowe 6,50 % 1,50 %
Wypadkowe 1,80 %
Chorobowe 2,45 %
Zdrowotne 9,00 %
Fundusz Pracy 2, 45 %
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracownicznych 0,1 %
Wynagrodzenie brutto pracownika (płaca brutto) = wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy + składki ubezpieczeniowe opłacane przez pracownika (emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne)

 

Całkowity koszt zatrudnienia pracownika na etat ponoszony przez pracodawcę (płaca brutto – brutto) = wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy + suma składek na ubezpieczenia, FP i FGŚP płaconych ze strony pracodawcy i pracownika

 

Źródło: opracowanie własne

Tabela 2.Koszty zatrudnienia pracownika na podstawie umów cywilnoprawnych

 

Forma umowy Profil zatrudnionego Koszt pracodawcy
Umowa zlecenie

 

 

 

 

 

 

 

Umowa zlecenie

Umowa zlecenie jest jedynym źródłem zatrudnienia pracownika Wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy + suma składek na ubezpieczenia, FP i FGŚP płaconych ze strony pracodawcy i pracownika (analogicznie jak w zatrudnieniu na etat)
Osoba zatrudniona dodatkowo w innej firmie, w której otrzymuje wynagrodzenie równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu Wynagrodzenie netto + zaliczkę na podatek dochodowy + składkę na ubezpieczenie zdrowotne
Student do ukończenia 26. roku życia Wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy
Umowa o dzieło Umowa o dzieło wykonywana na rzecz własnego pracodawcy Wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy + suma składek na ubezpieczenia społeczne, FP i FGŚP płaconych ze strony pracodawcy i pracownika (całkowita kwota do obliczenia należnych podatków i składek ubezpieczeniowych jest sumą kwot wyliczonych z umowy o pracę i umowy o wykonanie dzieła)
Umowa o dzieło niewykonywana na rzecz własnego pracodawcy. Wynagrodzenie netto + zaliczka na podatek dochodowy

Źródło: opracowanie własne

Bibliografia:

https://www.bankier.pl/wiadomosc/Czy-umowa-zlecenie-sie-oplaca-Minimalne-wynagrodzenie-i-zmiany-w-przepisach-7529320.html

http://www.epodatnik.pl/artykul/doradca_podatnika/12330/Charakterystyka_umow_o_prace.html

http://www.regiopraca.pl/portal/porady/umowa-o-prace/rodzaje-umow-o-prace-czym-sie-charakteryzuja-i-na-jak-dlugo-mozna-je-podpisac

https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-wzor-umowa-o-dzielo-z-omowieniem

Job To Person

Job To Person

Portal z ogłoszeniami o pracę

1 komentarz

  1. bestfirma

    Między poszczególnymi umowami jest mnóstwo różnic i trzeba sobie zdawać z tego sprawę, podpisując taką umowę. Chociaż najkorzystniejsza wydaje się być umowa o pracę na czas nieokreślony oczywiście, to wszystko zależy od sytuacji danego pracownika i pracy.

    Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Jak powinno wyglądać idealne ogłoszenie o pracę?

Rekruterzy i HR-owcy często narzekają, że na ogłoszenia o pracę odpowiadają osoby, które nie mają odpowiedniego doświadczenia czy wykształcenia. Czy to wina wyłącznie kandydatów? Również sami rekruterzy mogą zadbać, by ogłoszenie trafiło tylko osób, do których...

czytaj dalej

Szukasz rzetelnego pracownika lub poszukujesz pracy / zlecenia?

Sprawdź ofertę ogłoszeń online na naszym portalu Jobtoperson!